***

برخیز گیسوان عروسی ات مال باد
گلبرگ های ترد لبانت حلال باد ...

تریاک می شوند چشمان سیاه تو
تریاک می شود تن تو، خوش به حال باد!

***************************************************  "  علي محمدمؤدب  "

با تشکر از دوست گرامی ام  خانم دکتر " مهناز امینی " که این غزل زیبا را 

 در اختیار بنده قرار دادند ...

در مورد شاعر در ادامه ی مطلب بخوانید :

***

در کدامین سال

      اوج می گیرد

              این ناگزیر  ؟

 بر خاکروبه افتاده نفسم

                                گرفته  از هوای پلیدی

     که در من است !...  

  میخواستم خورشیدی باشم

نه ابری به تیرگی .

        حال ، در این روزهای خاکستری

                   کدام سو آسمانم را

                                  دوباه خواهم یافت؟

                                                    ـ در خاکروبه ها  ! ـ

                                                 در کدامین سال ؟! ...

******************************************************************

  *********************************************   "علیرضا(پیمان نعمت پور)

********************************************************

نوح دستور داد كه شما مومنان به كشتي درآييد تا به نام خدا كشتي هم روان شود و هم به ساحل نجات رسد كه خداي من البته صاحب مغفرت و رحمت است. (41)

ایرانیان آخرین سه شنبه سال خورشیدی را با بر افروختن آتش و پریدن از روی آن به استقبال نوروز می روند.

چهارشنبه سوری، یک جشن بهاری است که پیش از رسیدن نوروز برگزار می شود.
مردم در این روز برای دفع شر و بلا و برآورده شدن آرزوهایشان مراسمی را برگزار می کنند که ریشه اش به قرن ها پیش باز می گردد.

مراسم ویژه آن در شب چهارشنبه صورت می گیرد برای مراسم در گوشه و کنار کوی و برزن نیز بچه ها آتش های بزرگ می افروزند و از روی آن می پرند و ترانه (سرخی تو از من ، زردی من از تو ) می خوانند.

ظاهرا مراسم چهارشنبه سوری برگرفته از آئینهای کهن ایرانیان است که همچنان در میان آنها و با اشکال دیگر در میان باقی بازماندگان اقوام آریائی رواج دارد.

اما دکتر کورش نیکنام موبد زرتشتی و پژوهشگر در آداب و سنن ایران باستان، عقیده دارد که چهارشنبه سوری هیچ ارتباطی با ایران باستان و زرتشتیان ندارد و شکل گیری این مراسم را پس از حمله اعراب به ایران می داند.

در ایران باستان هفت روز هفته نداشتیم.در ایران كهن هر یك از سی روز ماه، نامی ویژه دارد، كه نام فرشتگان است. شنبه و یکشنبه و... بعد از تسلط اعراب به فرهنگ ایران وارد شد. بنابراین اینکه ما شب چهارشنبه ای را جشن بگیریم( چون چهارشنبه در فرهنگ عرب روز نحس هفته بوده ) خودش گویای این هست که چهارشنبه سوری بعد از اسلام در ایران مرسوم شد."

"برای ما سال ۳۶۰ روز بوده با ۵ روز اضافه ( یا هر چهار سال ۶ روز اضافه ). ما در این پنج روز آتش روشن می کردیم تا روح نیاکانمان را به خانه هایمان دعوت کنیم."  !!


"بنابراین، این آتش چهارشنبه سوری بازمانده آن آتش افروزی ۵ روز آخر سال در ایران باستان است و زرتشتیان به احتمال زیاد برای اینکه این سنت از بین نرود، نحسی چهارشنبه را بهانه کردند و این جشن را با اعتقاد اعراب منطبق کردند و شد چهارشنبه سوری."  ! ...

بخش كردن ماه به چهار هفته در ایران ،پس از ظهور اسلام است و شنبه و یك شنبه و دوشنبه و ........نامیدن روز های هفته از زمان رواج آن .شنبه واژه ای سامی و درآمده به زبان فارسی و در اصل "شنبد" بوده است.

"سور "در زبان و ادبیات فارسی و برخی گویش های ایرانی به معنای "جشن"،"مهمانی"و "سرخ" آمده است


مراسم چهارشنبه سوری

بوته افروزی

در ایران رسم بود كه پیش از پریدن آفتاب، هر خانواده بوته های خار و گزنی را كه از پیش فراهم كرده اند روی بام یا زمین حیاط خانه و یا در گذرگاه در سه یا پنج یا هفت «گله» كپه می كنند. با غروب آفتاب و نیم تاریك شدن آسمان، زن و مرد و پیر و جوان گرد هم جمع می شوند و بوته ها را آتش می زنند. در این هنگام از بزرگ تا كوچك هر كدام سه بار از روی بوته های افروخته می پرند، تا مگر ضعف و زردی ناشی از بیماری و غم و محنت را از خود بزدایند و سلامت و سرخی و شادی به هستی خود بخشند. مردم در حال پریدن از روی آتش ترانه هایی می خوانند.

  ***

زردی من از تو ، سرخی تو از من

غم برو شادی بیا ، محنت برو روزی بیا

ای شب چهارشنبه ،  بده مراد بنده   ...

************************************************

***               ******************             ***

             خاکستر چهارشنبه سوری

خاکستر چهارشنبه سوری، نحس است، زیرا مردم هنگام پریدن از روی آن، زردی و ییماری خود را، از راه جادوی سرایتی، به آتش می دهند و در عوض سرخی و شادابی آتش را به خود منتقل می کنند. سرود "زردی من از تو / سرخی تو از من"

هر خانه زنی خاكستر را در خاك انداز جمع می كند، و آن را از خانه بیرون می برد و در سر چهار راه، یا در آب روان می ریزد. در بازگشت به خانه، در خانه را می كوبد و به ساكنان خانه می گوید كه از عروسی می آید و تندرستی و شادی برای خانواده آورده است.
در این هنگام اهالی خانه در را به رویش می گشایند. او بدین گونه همراه خود تندرستی و شادی را برای یك سال به درون خانه خود می برد. ایرانیان عقیده دارند كه با افروختن آتش و سوزاندن بوته و خار فضای خانه را از موجودات زیانكار می پالایند و دیو پلیدی و ناپاكی را از محیط زیست دور و پاك می سازند. برای این كه آتش آلوده نشود خاكستر آن را در سر چهارراه یا در آب روان می ریزند تا باد یا آب آن را با خود ببرد.

مراسم كوزه شكنی

مردم پس از آتش افروزی مقداری زغال به نشانه سیاه بختی،كمی نمك به علامت شور چشمی، و یكی سكه دهشاهی به نشانه تنگدستی در كوزه ای سفالین می اندازند و هر یك از افراد خانواده یك بار كوزه را دور سر خود می چرخاند و آخرین نفر ، كوزه را بر سر بام خانه می برد و آن را به كوچه پرتاب می كند و می گوید: «درد و بلای خانه را ریختم به توی كوچه» و باور دارند كه با دور افكندن كوزه، تیره بختی، شور بختی و تنگدستی را از خانه و خانواده دور می كنند.


همچنین گفته میشود وقتی میتراییسم از تمدن ایران باستان در جهان گسترش یافت،در روم وبسیاری از کشورهای اروپایی ،روز 21 دسامبر ( 30 آذر ) به عنوان تولد میترا جشن گرفته میشد.ولی پس از قرن چهارم میلادی در پی اشتباهی كه در محاسبه روز كبیسه رخ داد . این روز به 25 دسامبر انتقال یافت


فال گوش نشینی

زنان و دخترانی كه شوق شوهر كردن دارند، یا آرزوی زیارت و مسافرت، غروب شب چهارشنبه نیت می كنند و از خانه بیرون می روند و در سر گذر یا سر چهارسو می ایستند و گوش به صحبت رهگذران می سپارند و به نیك و بد گفتن و تلخ و شیرین صحبتكردن رهگذران تفال می زنند. اگر سخنان دلنشین و شاد از رهگذران بشنوند، برآمدن حاجتو آرزوی خود را برآورده می پندارند. ولی اگر سخنان تلخ و اندوه زا بشنوند، رسیدن به مراد و آرزو را در سال نو ممكن نخواهند دانست.

قاشق زنی

زنان و دختران آرزومند و حاجت دار، قاشقی با كاسه ای مسین برمی دارند و شب هنگام در كوچه و گذر راه می افتند و در برابر هفت خانه می ایستند و بی آنكه حرفی بزنند پی در پی قاشق را بر كاسه می زنند. صاحب خانه كه می داند قاشق زنان نذر و حاجتی دارند، شیرینی یا آجیل، برنج یا بنشن و یا مبلغی پول در كاسه های آنان می گذارد. اگر قاشق زنان در قاشق زنی چیزی به دست نیاورند، از برآمدن آرزو و حاجت خود ناامید خواهند شد. گاه مردان به ویژه جوانان، چادری بر سر می اندازند و برای خوشمزگی و تمسخر به قاشق زنی در خانه های دوست و آشنا و نامزدان خود می روند.


آش چهارشنبه سوری

خانواده هایی كه بیمار یا حاجتی داشتند برای برآمدن حاجت و بهبود یافتن بیمارشان نذر می كردند و در شب چهارشنبه آخر سال «آش ابودردا» یا «آش بیمار» می پختند و آن را اندكی به بیمار می خوراندند و بقیه را هم در میان فقرا پخش می كردند.



تقسیم آجیل چهارشنبه سوری

زنانی كه نذر و نیازی می كردند در شب چهارشنبه آخر سال، آجیل هفت مغز به نام «آجیل چهارشنبه سوری» از دكان رو به قبله می خریدند و پاك می كردند و میان خویش و آشنا پخش می كردند و می خورند. به هنگام پاك كردن آجیل، قصه مخصوص آجیل چهارشنبه، معروف به قصه خاركن را نقل می كردند. امروزه، آجیل چهارشنبه سوری جنبه نذرانه اش را از دست داده و از تنقلات شب چهارشنبه سوری شده است.



گرد آوردن بوته، گیراندن و پریدن از روی آن و گفتن عبارت "زردی من از تو، سرخی تو از من" شاید مهمترین اصل شب چهارشنبه سوری است. هر چند که در سالهای اخیر متاسفانه این رسم شیرین جایش را به ترقه بازی و استفاده از مواد محترقه و منفجره خطرناک داده است

پس امیدورام دوستان عزیز با خواندن این مطالب ، زيبايي این رسم را با انجام كارهای خطرناك و استفاده از ترقه های خطرناك خراب نكنند

مراسم دیگری مانند توپ مروارید ، فال گوش ، آش نذری پختن ، آب پاشی ، بخت گشائی دختران ، دفع چشم زخمها ، کندرو خوشبو ، قلیا سودن ، فال گزفتن هم در این شب جزو مراسمات جالب و جذاب می باشد.

*****************************************


                               تحریف آیین چهارشنبه سوری



یافته های پزوهشی نشان می دهد كه تمامی آیین ها و یادمان هایی كه مردم ایران در هنگامه گوناگون بر پا می داشتند و بخشی از آنها همچنان در فرهنگ این سرزمین پایدار شده است ، با منش ، اخلاق و خرد نیاكان ما در آمیخته بود و در همه آنها ، اعتقاد به پروردگار ، امید به زندگی ، نبرد با اهریمنان و بدسگالان و مرگ پرستان ، در قالب نمادها ، نمایش ها و آیین های گوناگون نمایشی گنجانده شده بود .

رفتار خشونت آمیز و مغایر با عرف و منش جامعه نطیر آنچه كه امروزه تحت نام چهارشنبه سوری شاهد آن هستیم ، در هیچكدام از این آیین ها دیده نمی شود .


بهتر است بگوییم ، كسانی كه با منفجر كردن ترقه و پراكندن آتش سلامتی مردم را هدف می گیرند ، با تن دادن به رفتاری آمیخته به هرج و مرج  ، آیین چهارشنبه سوری را تحریف كرده اند...

 اين تحريف ريشه در  نفوذ  فرهنگ _ احمقانه ي_  غرب    و      دشمني جاهلانه با تمدن ايراني (توسط مذهبي هايي كه از ناداني مفرط ،خود و ديگران را زجر ميدهند)  دارد .    ... 

**************************************************************

********************************************************************

***

میدانم از بادهای بیقرار

              رها تری ...

                               ای یاد اساطیری عشق !

            تنها ترا سنگهای زمین

                          زنگار گرفته اند ! ...

                  این فرصت کوتاه

                                  برای بودن ما

                              اشکهای مرا

                                              داغ ـ تر میکند !

                                ... با من لحظه ای

                                           در انتهای روءیاهایم

                                                    پرواز کن ...

                                          قبل آنکه رهایم کنی

                                                                  و من

                                                                             پرپر شوم !! ...

 *****************************************************************   

                                                                            ( علیرضا نعمت پور )                            

 *عکس از پژمان نعمت پور

"بهمن کرم الهی" را نخستین بار زمانی دیدم که تازه شروع کرده بودم به نوشتن چیزهایی که امیدوار بودم بعدها به عنوان شعر تلقی شوند ...  "بهمن" دوست و همکار "پژمان" برادر کوچکم بود ،  و درست همسن خودم  ... از من خواست که از شعرهایم برایش بخوانم  ، ـ خواندم ـ به دقت گوش کرد و در لفافه چیزهایی گفت که هم تحسین باشد و تشویق و هم  نقد شعرم  ...

به اصرار من از کارهای خودش چند تایی خواند و  ... من "تازه فهمیدم چرا مجنون بیابانگرد بود" ...! 

"بهمن" به حقیقت آدم را "دچار" خودش میکرد ! ... پس از اولین برخورد با او دیگر رهایی نداشتی ، انگار ترا مسخ میکرد. فکر کردم شاید تنها نظر من در مورد او اینطور است ولی به تدریج فهمیدم ـ تقریبا"ـ هرکسی که با او آشنا بود همین عقیده را داشت . ومهمتر اینکه بر خلاف بعضی ها که این شیفتگی در مورد آنها دوام چندانی نداشت ، در مورد "بهمن" با گذشت زمان این احساس شدت میگرفت و کامل میشد !  این در حالی بود که من از او دور بودم و تحصیل در دانشگاه و اقامتم در تهران مانع از آن بود تا از دیدار و مصاحبت مستقیم با او استفاده ببرم .

او تحصیلات آکادمیک نداشت ، اما به معنای حقیقی کلمه با سواد و فرهیخته بود . می گفت: ( گاهی وقتها مطالعه ی زیاد اصلا" کافی نیست ،... باید وحشتناک مطالعه کرد !! ) درحالیکه تنها اکتفا کردن به این را خلاف اندیشمندی میدانست و معتقد بود که برای برخی ها کتاب ، سپر نادانی ها شان است ...

شعرهایش در میان علاقمندان لرستانی و دوستدارانش در بقیه  نقاط کشور دست به دست می گشت و تحسین میشد ولی خودش معتقد بود که هنوز وقت آن نرسیده که آثارش را چاپ و منتشر کند . همیشه با بی خیالی رندانه ای می گفت :( اگر این اتفاق لازم باشد ، خودش می افتد ... )*

از طرف دانشگاه لرستان چند بار برای تدریس ادبیات دعوت شد ولی  نپذیرفت . هر بار من از این مسئله به او شکایت میکردم و غر میزدم ، میگفت :( نگران نباش !... آنها شلوغش میکنند . شاید هم میخواهند مرا مسخره کنند !!...) ـ و می خندید ...  ـ

هرچند در باره ی ارزش کارهای خودش بیهوده شکسته نفسی از سر ریا نمیکرد ، گاهی چنان در مورد شعری از خودش حرف میزد که فکر میکردی بی نهایت به خودش مغرور شده است ! ... ولی به موقع متوجه میشدی که چنین نیست و این شیفتگی محصول منطقی اعتقاد هنرمندی صادق است که کار و اثرش را عاشقانه دوست دارد ...

"بهمن" بی نهایت صمیمی بود ، لبخندی دائمی روی صورتش بود و با  سبک منحصر به فردش همه چیز را به طنزی ملیح گره میزد  !   یک بار وقتی که من برای شرکت در جلسه ای که به مناسبت "تحلیل و تجلیل از آثار شعری بهمن کرم الهی" در خرم آباد ، تشکیل شده بود  به آنجا رفتم ، ... در میانه جلسه وقتی یکی از سخنرانان مقاله ای در مورد " نمود فلسفه اگزیستانسیالیسم"  در شعرهای او میخواند ،  "بهمن"  که نزدیک من نشسته بود ، سرش را بغل گوشم آورد و در حالیکه کف دستهایش را که زمخت شده بودند نشانم میداد ،  گفت :( ... باور کن من همین حالها از سر کار ساختمانی خانه ی خواهرم به اینجا آمده ام  ، از این حرفها هم هیچی نمیفهمم ! به نظر تو اینها همه واقعا" در شعر من هستند ؟ یا قضیه سر کاریست ؟!!... )  و من واقعا" نمی دانستم چطور جلوی خنده ام را بگیرم ؟ ... 

    و  به همین منوال می گذشت تا اینکه ...

      ****

...  اسیر تهران بودم و  مدتی از او بیخبر ،  که به ناگاه در یک شب دم کرده ی تابستان ، آن خبر هولناک را شنیدم  ...  و  دنیا سیاه تر از آن بود که بتوان به تمامی غمش را گریست !  

 "بهمن"  رفته بود .  "او" مال اینجا نبود  ! ...

    از میان گریه ها و تسلیت ها و تعریف ها ... شنیدم که درست ظهر همان روزی که چند ساعت بعدش تصادف میکند و غروب  میکند ، در محل کارش و توی دفتر یادداشت روزانه اش

این رباعی را نوشته بود :

                         "    ... دستی بفرست تا رهایی بدهد

                                                     حرفی ، که نشان آشنایی بدهد !

                             با دست کریم خود نشانی بفرست

                                                 راهی ، که نشانه ای ، به جایی بدهد ... "

**********************************************************************

*  مجموعه ی ناکامل و ناقصی از کارهای "بهمن کرم الهی"    با عنوان  :                                                          " برای آنکه دلم یاد آسمان نکند" بعد از فوت او چاپ شد ...

                                                    ( چند شعر را از بهمن کرم الهی ، لطفا" در ادامه مطلب ببینید)

کسی داره ده جوونم می گریوه ...

                                     ...  ده مغز  استخونم  می گریوه !

همیشه ها وه کولم  ـ ای دل زار ـ

                                    منی هم ها وه شونم  می گریوه !

     ***********************************************  (پیمان)           

      ***

         نه میهمان 

                  نه میزبان

                         نه گلهای داوودی ...

                                             هیچ یک سخنی نگفتند ...

                                          ***************************

... این هایکوی قدیمی ژاپنی ( و شعر هایکو در کل)  چیز غریبی ست !...

 نظری که  "احمدشاملو"  در مقدمه ی یکی از کتاب هایش در مورد هایکو های شاعران ژاپن نوشته بسیار جذاب و تاءمل برانگیز است ...

 (راجع به این هایکو هم آنجا مطلب کوچکی آورده که خواندنیست)  در کل "هایکو" قالبی از

شعر است که پیوند عجیب و غیر قابل تفکیکی با عرفان شرق دور ، ذن و ... دارد  و   ... اینکه من

خیلی دوست دارم خوانندگان عزیز این  وبلاگ لطف کنند نظر شون رو راجع به هایکو  و بطور اخص

 این یکی برام بنویسند ...  سپاس بر شما ... و در انتظار میمانم ...

                                                                                   (عکس رو از وبلاگ سروش سرقت کردم !)